Uitgelicht: de AOW-gerechtigde

Voor iemand die de AOW-gerechtigde leeftijd heeft bereikt of gaat bereiken, zijn er diverse ontwikkelingen gaande. Wij zetten voor u graag uiteen wanneer u in aanmerking komt voor een AOW-uitkering en wat de huidige wetgeving zegt over doorwerken na de AOW-gerechtigde leeftijd of wat er gebeurt indien u net voor of na het bereiken van de AOW-leeftijd ontslag krijgt.

1. Wanneer heeft u recht op AOW?

Tabel_AOWleeftijd
Tabel: versnelde verhoging AOW-leeftijd

2. Doorwerken na de AOW-leeftijd
Vanaf 1 januari 2016 gelden er nieuwe regels voor de situatie dat u doorwerkt na de AOW-leeftijd. Als AOW-gerechtigde heeft u dezelfde rechten en plichten als jongere werknemers. Toch zijn er een aantal uitzonderingen. Wij zetten ze kort voor u op een rij.

Een nieuwe arbeidsovereenkomst?
Het is afhankelijk van wat er in uw cao staat of u een nieuwe arbeidsovereenkomst af dient te sluiten? Is doorwerken na de AOW-leeftijd toegestaan? Dan loopt uw huidige arbeidsovereenkomst (voor onbepaalde of bepaalde tijd) gewoon door. Indien in uw cao is geregeld dat uw contract van rechtswege eindigt bij het bereiken van de AOW-leeftijd, dan dient u een nieuwe arbeidsovereenkomst af te sluiten met uw werkgever.

Minimumloon
Sinds 1 juli 2015 is wettelijk geregeld dat u het recht op minimumloon behoudt, om oneerlijke concurrentie tussen AOW-gerechtigden en jongere werknemers zo veel mogelijk te voorkomen. Tevens heeft u recht op de minimum vakantiebijslag.

De keten van arbeidsovereenkomsten met betrekking tot de AOW-gerechtigde
Er is sprake van een keten indien een reeks van tijdelijke arbeidsovereenkomsten elkaar opvolgen. Per 1 januari 2016 is de ketenbepaling ten aanzien van AOW-gerechtigden gewijzigd. De ‘normale’ ketenregeling houdt in dat u maximaal 3 tijdelijke arbeidsovereenkomsten mag hebben in een periode van 2 jaar met tussenpozen van maximaal 6 maanden. Sinds 1 januari jl. geldt in het geval van een AOW-gerechtigde dat er maximaal 6 tijdelijke arbeidsovereenkomsten gesloten mogen worden in een periode van 4 jaar. Daarna wordt de tijdelijke arbeidsovereenkomst automatisch omgezet in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Wel is het zo dat alléén de tijdelijke arbeidsovereenkomsten aangegaan nádat u de AOW-leeftijd heeft bereikt, meetellen voor de keten.

Bovendien is het van belang of uw cao afwijkt van de nieuwe regels voor tijdelijke arbeidsovereenkomsten. Indien uw cao van voor 1 juli 2015 is, gelden de nieuwe regel pas wanneer de cao is afgelopen of uiterlijk per 1 juli 2016.

Aanpassing arbeidsduur
U kunt bij uw werkgever een verzoek indienen om het aantal arbeidsuren te verminderen of uit te breiden. Vanaf 1 januari 2016 is de werkgever alleen niet meer verplicht om in te gaan op een dergelijk verzoek, in geval dat u de AOW-gerechtigde leeftijd heeft bereikt.

Wat gebeurt er in geval van ziekte?
Vanaf 1 januari 2016 is de periode waarin de werkgever het loon moet doorbetalen bij ziekte van een AOW-gerechtigde verkort. Voorheen diende de werkgever het loon 2 jaar doorbetalen en dat is teruggebracht naar 13 weken. Ook het opzegverbod wegens ziekte geldt ‘maar’ 13 weken. Indien u op basis van een uitzendovereenkomst werkt of een tijdelijke arbeidsovereenkomst heeft die van rechtswege eindigt tijdens uw ziekteperiode, heeft u recht op een Ziektewet-uitkering van eveneens maximaal 13 weken of tot maximaal einde dienstberband.

Wat als u op 1 januari 2016 AOW-gerechtigd bent en voor én na die datum ziek bent?
Dan gaat de beperking van de loondoorbetalingsplicht van de werkgever en de beperking van het opzegverbod pas in per 1 juli 2016. Dit geldt ook indien u voor 1 juli 2016 de AOW-leeftijd bereikt en u bent voor én na dat moment ziek (met een maximale onderbreking van 4 weken).

Tevens zijn de re-integratieinspanningen van de werkgever beperkt in geval van ziekte van een AOW-gerechtigde. De werkgever hoeft zich niet langer in te spannen om buiten het eigen bedrijf passend werk te zoeken voor de werknemer en hij hoeft ook geen plan van aanpak voor de re-integratie meer op te stellen.

Loonbelasting, premies en ziektegeld
Let op: indien u na de AOW-leeftijd doorwerkt bent u niet meer verzekerd tegen werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. De werkgever hoeft namelijk geen premies meer te betalen voor de werkloosheidswet (WW), ziektewet (ZW), wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) en algemene ouderdomswet AOW). U heeft nog wel recht op een Ziektewet uitkering, ook al betaalt de werkgever hier geen premies meer voor. Vanaf 1 juli 2016 verhaalt UWV de kosten van deze uitkering op uw werkgever.

Pensioen
Als u AOW-gerechtigd bent, ontvangt u een uitkering op grond van de AOW. U blijft uw recht op een AOW-uitkering volledig behouden, ook indien u inkomen uit arbeid heeft en daarbij een aanvullend pensioen opbouwt of indien u een pensioen bij een particuliere verzekeringsmaatschappij heeft afgesloten.

3. Ontslag bij of na het bereiken van de AOW-leeftijd
Het is mogelijk dat in uw arbeidsovereenkomst of de voor u van toepassing zijnde cao is opgenomen dat uw arbeidsovereenkomst van rechtswege eindigt op het moment dat u de AOW-leeftijd bereikt. Uw werkgever hoeft dus niet op te zeggen.

Maar wat als er niets is afgesproken en uw werkgever is voornemens uw arbeidsovereenkomst te beëindigen? De werkgever dient in dit geval de arbeidsovereenkomst op te zeggen. Omdat er sprake is van ontslag wegens het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd, kan de werkgever opzeggen zonder dat de preventieve toets van de rechter of UWV eraan te pas komt.

Transitievergoeding
Indien u wordt ontslagen op het moment dat u de AOW-leeftijd heeft bereikt of daarna, dan heeft u geen recht op een transitievergoeding.

4. De overbruggingsuitkering
De AOW-leeftijd stijgt. Daarnaast bestaat de mogelijkheidt dat uw baan of prepensioen eindigt voordat u AOW-gerechtigde bent. Mogelijk heeft u hierdoor tijdelijk onvoldoende inkomen. In dit geval kunt u, mits voldaan wordt aan de voorwaarden, gebruik maken van de tijdelijke regeling overbruggingsuitkering AOW. De overbruggingsregeling is bedoeld om het AOW-gat te overbruggen.

Looptijd
De overbruggingsregeling betreft een tijdelijke regeling en is ingegaan op 1 oktober 2013 met een terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2013. De regeling eindigt op 31 december 2022.

Wanneer komt u in aanmerking voor de overbruggingsuitkering?
Indien u tussen 1 januari 2013 en 1 juli 2015 een uitkering ontving op grond van een van onderstaande regelingen:
• VUT of prepensioen;
• Overbruggingspensioen;
• Functioneel leeftijdsontslag (FLO);
• Partnerpensioen;
• Particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering voor (voormalige) zelfstandigen;
• Particuliere Anw-hiaatverzekering of Anw-pensioen;
• Particuliere WIA/WGA-verzekering;
• Periodieke uitkering uit een ontslagvergoeding;
• Levensloopuitkering;
• Wachtgeldregeling op basis waarvan recht op een wachtgelduitkering bestaat;
• Niet-Nederlandse uitkering die overeenkomt met een van deze regelingen.
Indien een van de regelingen nog moet ingaan, is de regeling niet voor u van toepassing.

Inkomensgrens
De inkomensgrens om in aanmerking te komen voor de overbruggingsuitkering is 200% van het bruto wettelijk minimumloon of 300% indien u een partner heeft. Om te bepalen of u in aanmerking komt, tellen het inkomen van uw partner en uw vermogen mee. Uw (gezamenlijke) vermogen moet onder de vrijstellingsgrens van box 3 liggen. Het eigen huis en pensioenvermogen tellen niet mee.

Hoogte overbruggingsuitkering
Het betreft een uitkering op minimumniveau en andere inkomens, zoals aanvullend pensioen, worden van de uitkering afgetrokken. Indien u inkomen uit werk ontvangt, gaat dit gedeeltelijk van de uitkering af.

Maximumbedragen per 1 januari 2016 (exclusief 8% vakantiegeld)
Leefsituatie       Bedrag
Alleenstaand     € 1.145,46
Met partner       € 740,05

5. Heffingsvrij vermogen voor ouderen
Indien u AOW-gerechtigd bent, had u tot en met 2015 recht op een extra verhoging van het heffingsvrij vermogen, de zgn. ouderentoeslag. Deze extra verhoging van het heffingsvrij vermogen is per 1 januari 2016 komen te vervallen.

Heeft u vragen rondom voornoemde wijzigingen of heeft u een andere arbeidsrechtelijke- of sociale zekerheidsvraag, neem dan vrijblijvend contact op met dhr. mr. Hans van Buren op 073-5470306 of via info@vanburenarbeidsrecht.nl